AG, OG ve YG Şalt Cihazı Uygulamaları: Pratik Bir Harita

Şalt cihazları birçok şekilde sınıflandırılabilir, ancak en önemli başlangıç noktalarından biri güç sisteminin gerilim seviyesidir.

Pratik elektrik projelerinde şalt cihazları genellikle üç ana kategoriye ayrılır:

• AG şalt cihazı: alçak gerilim şalt cihazı
• OG şalt cihazı: orta gerilim şalt cihazı
• YG şalt cihazı: yüksek gerilim şalt cihazı

Bu makalenin amacı her ürün tipini veya her şalt cihazı modelini tanıtmak değildir. Bunun yerine, pratik bir uygulama haritası sunar: AG, OG ve YG şalt cihazlarının gerçek projelerde genellikle nerede kullanıldığı.

Basit bir kural şudur:

AG şalt cihazları genellikle yüke yakındır. OG şalt cihazları gücü tesisler veya şebekeler arasında dağıtır. YG şalt cihazları iletim ve şebeke seviyesinde kullanılır.

---

Hızlı Karşılaştırma: AG, OG ve YG Şalt Cihazları

Tip	Tipik sistem konumu	Tipik uygulamalar	Basit açıklama
AG şalt	Yük tarafı dağıtımı	Binalar, fabrikalar, MCC panoları, MDB’ler, ATS panoları, dağıtım panoları	Genellikle gücü nihai yüklere dağıtır
OG şalt cihazı	Birincil dağıtım / tesis dağıtımı	Endüstriyel trafo merkezleri, ticari kompleksler, veri merkezleri, yenilenebilir enerji santralleri	Genellikle bir tesis genelinde gücü alır ve dağıtır
YG şalt cihazı	İletim / şebeke seviyesi anahtarlama	Şebeke trafo merkezleri, enerji santralleri, iletim sistemleri, şebeke bağlantısı	Genellikle yüksek gerilimde büyük güç akışını kontrol eder

Not: Gerilim sınıfı terimleri bölgeye ve standart sisteme göre değişebilir. Birçok IEC tabanlı projede, alçak gerilim genellikle 1.000 V AC’ye kadar olan sistemlerle ilişkilendirilirken, 1.000 V üzerindeki şalt cihazları genellikle IEC 62271 serisi kapsamında tartışılır. Pratik proje iletişiminde, OG genellikle dağıtım seviyesi sistemleri ifade ederken, YG daha çok iletim, şebeke trafo merkezleri ve büyük ara bağlantı sistemleriyle ilişkilendirilir.

Bu makale, belirli bir ürün serisini satmaya değil, uygulama farklılıklarına odaklanmaktadır. Proje bazlı ürün seçimi için daha sonra alçak gerilim şalt cihazları, orta gerilim şalt cihazları veya tüm şalt cihazı kategorisi sayfası için özel sayfalara başvurabilirsiniz.

---

AG Şalt Cihazı Uygulamaları

AG şalt cihazı genellikle dağıtım sisteminin alçak gerilim tarafında, genellikle nihai elektrik yüklerine yakın yerlerde kullanılır.

Birçok IEC odaklı projede, alçak gerilim genellikle 1.000 V AC’ye kadar olan sistemler olarak anlaşılır. Gerçek projelerde, AG şalt cihazları genellikle transformatörün ikincil tarafından sonra bulunur. Motorlara, aydınlatma sistemlerine, HVAC ekipmanlarına, üretim makinelerine, pompalara, şarj cihazlarına, UPS sistemlerine ve diğer elektrik yüklerine güç dağıtır.

Yaygın AG Şalt Cihazı Uygulamaları

Uygulama alanı	Tipik AG şalt cihazı rolü
Ticari binalar	Ana dağıtım panoları, kat dağıtımı, aydınlatma ve HVAC dağıtımı
Konut binaları	Ana alçak gerilim dağıtımı ve branşman dağıtımı
Fabrikalar	Motor kontrol merkezleri, üretim hattı dağıtımı, makine güç kaynağı
Veri merkezleri	UPS çıkış dağıtımı, ATS panoları, alçak gerilim kritik yük dağıtımı
Hastaneler	Temel güç dağıtımı, yedek güç transferi, tıbbi bina yükleri
Alışveriş merkezleri	Kiracı dağıtımı, aydınlatma, HVAC, yürüyen merdivenler ve genel hizmetler
Yenilenebilir enerji projeleri	Yardımcı güç, invertör tarafı dağıtımı, yerel alçak gerilim yükleri

Pratik Anlamı

AG şalt cihazları genellikle birçok bina ve fabrikada en görünür ve tekrarlanan şalt cihazı tipidir.

Bir projede sadece birkaç OG panosu olabilir, ancak farklı katlara, atölyelere, makine alanlarına veya fonksiyonel bölgelere dağıtılmış birçok AG panosu bulunabilir.

Bu nedenle, AG şalt cihazları “alçak gerilim” olsa da, önemi düşük değildir. Günlük işletimi, yük dağıtımını, bakım kolaylığını ve kullanıcı tarafındaki güvenliği doğrudan etkiler.

---

OG Şalt Cihazı Uygulamaları

OG şalt cihazı genellikle yüksek gerilim iletim tarafı ile alçak gerilim yük tarafı arasında kullanılır.

Birçok projede, OG şalt cihazı, gücün şebekeden alındığı, besleyicilere bölündüğü, transformatörlere gönderildiği veya geniş bir tesise dağıtıldığı noktada ortaya çıkar.

Tipik OG gerilim seviyeleri, ülkeye, şebeke sistemine ve proje standardına bağlı olarak 6,6 kV, 10 kV, 11 kV, 13,8 kV, 20 kV, 24 kV, 33 kV veya 35 kV olabilir.

Yaygın OG Şalt Cihazı Uygulamaları

Uygulama alanı	Tipik OG şalt cihazı rolü
Endüstriyel tesisler	Ana güç alımı, transformatör besleyicileri, büyük motor besleyicileri
Ticari kompleksler	Şebeke gelen gücü, transformatör dağıtımı
Veri merkezleri	Şebeke gelen şalt cihazları, transformatör besleyicileri, yedekli güç mimarisi
Madencilik projeleri	Trafo merkezlerine, ağır ekipmanlara ve uzak yük merkezlerine dağıtım
Petrol ve gaz tesisleri	Proses güç dağıtımı, motor besleyicileri, trafo merkezi dağıtımı
Rüzgar çiftlikleri	Toplayıcı şebeke ve trafo merkezi dağıtımı
Güneş enerjisi santralleri	İnvertör istasyonu toplama ve orta gerilim şebeke bağlantısı
Havaalanları ve demiryolu sistemleri	Altyapı güç dağıtımı
Şebeke dağıtım ağları	Besleyici kontrolü, ring şebekeleri, bölümlendirme

Pratik Anlamı

OG şalt cihazları genellikle tesis seviyesi dağıtım katmanıdır.

Genellikle doğrudan küçük branşman yükleri için kullanılmaz. Bunun yerine, daha büyük güç bloklarını yönetir. Örneğin, bir endüstriyel tesiste, OG şalt cihazları birkaç transformatörü besleyebilir ve bu transformatörler daha sonra nihai dağıtım için AG şalt cihazlarına güç sağlar.

Bu nedenle, OG şalt cihazları, güç talebinin büyük olduğu, dağıtım mesafesinin daha uzun olduğu veya sistem güvenilirliğinin daha kritik olduğu projelerde yaygındır.

---

YG Şalt Cihazı Uygulamaları

YG şalt cihazı ağırlıklı olarak iletim şebekelerinde, enerji santrallerinde, şebeke trafo merkezlerinde ve büyük ara bağlantı noktalarında kullanılır.

AG ve OG şalt cihazlarına kıyasla, YG şalt cihazlarının sıradan binalarda veya küçük endüstriyel tesislerde görülme olasılığı daha düşüktür. Şebeke tarafında veya çok büyük ölçekli güç sistemlerinde daha yaygındır.

Yaygın YG Şalt Cihazı Uygulamaları

Uygulama alanı	Tipik YG şalt cihazı rolü
Şebeke iletim trafo merkezleri	İletim hatlarının anahtarlanması, korunması ve izolasyonu
Enerji santralleri	Jeneratör yükseltici trafo merkezi anahtarlaması ve şebeke bağlantısı
Şebeke ara bağlantı istasyonları	Büyük güç kaynaklarını veya bölgesel şebekeleri bağlama
Büyük yenilenebilir enerji santralleri	Yüksek gerilim ihracatı ve şebeke entegrasyonu
Ağır endüstriyel trafo merkezleri	Yüksek kapasiteli gelen güç sistemleri
Kentsel trafo merkezleri	Alan kısıtlı olduğunda genellikle GIS ile kompakt yüksek gerilim anahtarlaması

Pratik Anlamı

YG şalt cihazları genellikle şebeke seviyesi güç sisteminin bir parçasıdır.

Rolü sıradan bina dağıtımı değildir. Yüksek gerilimde büyük miktarda gücün anahtarlanması, izole edilmesi, korunması ve kontrol edilmesi gereken yerlerde kullanılır.

Birçok ticari ve endüstriyel alıcı için, proje özel bir yüksek gerilim trafo merkezi veya şebeke ara bağlantısı içermedikçe, YG şalt cihazları normal proje kapsamının dışında kalabilir.

---

Proje Tipine Göre Uygulama Haritası

AG, OG ve YG şalt cihazlarını anlamanın en kolay yolu, onları proje tiplerine göre haritalandırmaktır.

Proje tipi	AG şalt	OG şalt cihazı	YG şalt cihazı
Konut binaları	Ana dağıtım, kat panoları, aydınlatma ve priz devreleri	Özel trafo odaları olan büyük sitelerde kullanılır	Bina projesi içinde nadir
Ticari binalar	MDB, ATS, HVAC dağıtımı, kiracı güç dağıtımı	Şebeke gelen, transformatör besleyicileri	Çok büyük gelişmeler dışında nadir
Fabrikalar	MCC, üretim hatları, yardımcı sistemler, makine gücü	Ana alım, transformatör besleyicileri, büyük motorlar	Çok büyük endüstriyel tesislerde kullanılır
Veri merkezleri	UPS çıkışı, ATS, PDU besleyicileri, kritik AG dağıtımı	Şebeke gelen, transformatör besleyicileri, yedekli güç mimarisi	Hiper ölçekli veya şebeke seviyesi tedarik düzenlemelerinde kullanılır
Güneş veya rüzgar projeleri	Yardımcı güç, invertör tarafı dağıtımı, yerel yükler	Toplayıcı sistem, transformatör besleyicileri, tesis seviyesi dağıtım	İhracat trafo merkezi ve şebeke bağlantısı
Şebeke trafo merkezleri	İstasyon hizmeti, kontrol gücü, yardımcı güç	Dağıtım besleyicileri, transformatör ikincil tarafı	İletim hattı anahtarlaması ve şebeke koruması

Bu tablo makalenin özüdür.

Sistem konumunu hızlıca anlamamıza yardımcı olur:

• Bir binada, AG şalt cihazı genellikle baskındır.
• Bir fabrikada, hem AG hem de OG şalt cihazı yaygındır.
• Bir veri merkezinde, güç sürekliliği önemli olduğu için hem AG hem de OG şalt cihazları önemlidir.
• Bir yenilenebilir enerji projesinde, AG invertörlerin veya yardımcı sistemlerin yakınında görünebilir, OG genellikle gücü toplar ve dağıtır ve YG ihracat trafo merkezinde görünebilir.
• Bir şebeke trafo merkezinde, YG ve OG şalt cihazları genellikle ana güç sistemi ekipmanıdır, AG şalt cihazları ise yardımcı sistemleri destekler.

---

Basit Kural: AG Yüklere Hizmet Eder, OG Tesisleri Dağıtır, YG Şebekeyi Bağlar

Farkı hatırlamanın faydalı bir yolu şudur:

Gerilim seviyesi	Sistem rolü	Pratik anlamı
AG	Yük tarafı dağıtımı	Ekipman, motorlar, aydınlatma, HVAC ve nihai yüklerin yakınında kullanılır
OG	Tesis veya şebeke dağıtımı	Daha büyük güç bloklarını almak, bölmek ve dağıtmak için kullanılır
YG	İletim ve şebeke bağlantısı	Şebeke veya iletim seviyesinde güç akışını kontrol etmek için kullanılır

Bu, her projenin aynı yapıyı takip ettiği anlamına gelmez. Bazı projeler sadece AG şalt cihazları kullanır. Bazıları AG ve OG kullanır. Büyük altyapı veya şebeke projeleri AG, OG ve YG’yi birlikte kullanabilir.

Ancak genel mantık açıktır:

Sistem nihai yüklere ne kadar yakınsa, AG olma olasılığı o kadar yüksektir.
Bir tesis genelinde gücü ne kadar dağıtırsa, OG olma olasılığı o kadar yüksektir.
İletim veya şebeke altyapısına ne kadar bağlanırsa, YG olma olasılığı o kadar yüksektir.

---

Bu Harita Proje Seçiminde Nasıl Kullanılır?

Mühendisler veya alıcılar şalt cihazı seçerken, gerilim seviyesi sadece ilk adımdır. Doğru şalt cihazı çözümü teknik ve proje koşullarına da bağlıdır.

Seçim faktörü	Neden önemli
Sistem gerilimi	AG, OG veya YG şalt cihazı gerekip gerekmediğini belirler
Anma akımı	Bara boyutunu, kesici seçimini, sıcaklık artışını ve pano tasarımını etkiler
Kısa devre seviyesi	Kesme kapasitesini ve dayanım gereksinimlerini belirler
Uygulama tipi	Bina, fabrika, veri merkezi, yenilenebilir enerji santrali, şebeke ağı vb.
Kurulum ortamı	İç mekan, dış mekan, tozlu, nemli, aşındırıcı, yüksek irtifa veya alan kısıtlı koşullar
Koruma gereksinimi	Kesici, röle, akım trafosu, gerilim trafosu, ölçüm ve kontrol konfigürasyonunu etkiler
Bakım stratejisi	Bölümlendirme, çekmeceli tasarım, izolasyon ve erişilebilirliği etkiler
Uygulanabilir standartlar	Tasarım, test ve doğrulama gereksinimlerini belirler

Örneğin, iki fabrika da OG şalt cihazı gerektirebilir, ancak nihai konfigürasyon çok farklı olabilir. Biri basit transformatör besleyicileri gerektirebilirken, diğeri büyük motor besleyicileri, karmaşık koruma röleleri, daha yüksek kısa devre dayanımı veya özel çevresel koruma gerektirebilir.

Benzer şekilde, iki AG sistemi de alçak gerilimde çalışabilir, ancak biri temel bir dağıtım panosu iken diğeri büyük bir motor kontrol merkezi veya yüksek anma akımına sahip bir ana şalt panosu olabilir.

---

Yaygın Bir Yanlış Anlamayı Önlemek

AG, OG ve YG şalt cihazlarının aynı ürünün farklı boyutları olduğunu düşünmek kolaydır.

Bu doğru değildir.

Gerilim seviyesi arttıkça mühendislik odağı değişir.

Tip	Ana mühendislik odağı
AG şalt	Akım kapasitesi, yük dağıtımı, kısa devre koruması, fonksiyonel düzenleme
OG şalt cihazı	İzolasyon, ark güvenliği, koruma koordinasyonu, güvenli anahtarlama ve izolasyon
YG şalt cihazı	İzolasyon koordinasyonu, anahtarlama geçişleri, şebeke güvenilirliği, iletim seviyesi izolasyonu

Basitçe ifade etmek gerekirse:

• AG şalt cihazları güçlü bir şekilde dağıtım ve yük kontrolüne odaklanır.
• OG şalt cihazları güçlü bir şekilde tesis seviyesi güç dağıtımı ve korumasına odaklanır.
• YG şalt cihazları güçlü bir şekilde şebeke seviyesi anahtarlama, izolasyon ve güvenilirliğe odaklanır.

Bu nedenle şalt cihazı seçimi sadece gerilim adına göre yapılmamalıdır. Tüm elektrik sistemi tasarımına dayanmalıdır.

---

AG, OG veya Genel Şalt Cihazı Ürün Sayfalarını Ne Zaman Kontrol Etmelisiniz?

Bu makale, AG, OG ve YG şalt cihazlarının genel uygulama konumunu belirlemeye yardımcı olur.

Bundan sonraki adım ürün seçimidir.

Aşağıdaki yönlendirmeyi kullanın:

Kullanıcı ihtiyacı	Önerilen sonraki adım
Ana dağıtım panolarına, MCC’lere, ATS panolarına, AG panolarına veya alçak gerilim şalt panolarına ihtiyacınız var	Alçak gerilim şalt cihazı ürün sayfasını kontrol edin
OG gelen panolarına, transformatör besleyicilerine, RMU’ya, OG panolarına veya endüstriyel trafo merkezi ekipmanına ihtiyacınız var	Orta gerilim şalt cihazı ürün sayfasını kontrol edin
Bir ürün yönü seçmeden önce farklı şalt cihazı kategorilerini karşılaştırıyorsunuz	Şalt cihazı kategorisi sayfasını kontrol edin

---

Sonuç

AG, OG ve YG şalt cihazları elektrik güç sisteminin farklı noktalarında kullanılır.

AG şalt cihazı genellikle nihai yüklere en yakındır. Binalarda, fabrikalarda, MCC’lerde, ATS panolarında, dağıtım panolarında ve alçak gerilim güç odalarında yaygındır.

OG şalt cihazı genellikle tesis seviyesi veya şebeke seviyesi dağıtım için kullanılır. Endüstriyel trafo merkezlerinde, ticari komplekslerde, veri merkezlerinde, yenilenebilir enerji santrallerinde ve şebeke dağıtım sistemlerinde yaygındır.

YG şalt cihazı genellikle iletim ve şebeke seviyesinde kullanılır. Şebeke trafo merkezlerinde, enerji santrallerinde, şebeke ara bağlantı istasyonlarında ve büyük enerji altyapı projelerinde yaygındır.

Pratik bir özet şöyledir:

AG yüklere hizmet eder. OG gücü tesisler veya şebekeler arasında dağıtır. YG gücü şebeke seviyesinde bağlar ve kontrol eder.

Bu uygulama haritasını anlamak, proje ekiplerinin ayrıntılı ürün seçimi, teknik konfigürasyon ve teklif aşamasına geçmeden önce doğru şalt cihazı kategorisini seçmelerine yardımcı olur.

---

SSS

AG şalt cihazları genellikle alçak gerilim yük tarafı dağıtımı için kullanılır. OG şalt cihazları orta gerilim tesis veya şebeke dağıtımı için kullanılır. YG şalt cihazları yüksek gerilim iletimi, şebeke trafo merkezleri ve büyük güç ara bağlantı noktaları için kullanılır.

AG şalt cihazları genellikle binalarda, fabrikalarda, ticari tesislerde, MCC panolarında, ATS panolarında, ana dağıtım panolarında ve nihai alçak gerilim dağıtım sistemlerinde kullanılır.

OG şalt cihazları genellikle endüstriyel trafo merkezlerinde, şebeke dağıtım ağlarında, veri merkezlerinde, yenilenebilir enerji santrallerinde, büyük ticari binalarda ve altyapı projelerinde kullanılır.

YG şalt cihazları ağırlıklı olarak iletim trafo merkezlerinde, enerji santrallerinde, şebeke ara bağlantı istasyonlarında, büyük yenilenebilir enerji santrallerinde ve şebeke güç sistemlerinde kullanılır.

Evet. Büyük projeler üçünü de kullanabilir. Örneğin, bir şebeke trafo merkezi iletim hatları için YG şalt cihazları, dağıtım besleyicileri için OG şalt cihazları ve yardımcı güç ve kontrol sistemleri için AG şalt cihazları kullanabilir.